بواسیر یا هموروئید، به تورم و التهاب رگهای خونی در ناحیه مقعد گفته میشود که یکی از مشکلات شایع و ناخوشایند در دوران بارداری است. با افزایش حجم رحم، به خصوص در سه ماهه سوم، فشار مضاعفی بر وریدهای لگن و مقعد وارد میشود که این امر، همراه با تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون، زمینه را برای بروز این عارضه فراهم میکند. یبوست، که خود نیز از عوارض رایج بارداری است، با فشار آوردن هنگام اجابت مزاج، این وضعیت را تشدید کرده و باعث ناراحتی مادر و افزایش فشارهای هموروئید در بارداری میشود.
علائم بواسیر در بارداری از خارش و سوزش خفیف تا درد و خونریزی متغیر است و میتواند کیفیت زندگی مادر را تحت تاثیر قرار دهد. خوشبختانه، با راهکارهای پیشگیرانه و درمانی موثر میتوان این دوره را با آرامش بیشتری سپری کرد. برای تشخیص دقیق و بهرهمندی از روشهای درمانی نوین، کلینیک تهرانی به عنوان یکی از مراکز تخصصی درمان بواسیر، آماده ارائه خدمات مشاوره و درمانی به بانوان مبتلا به بواسیر در حاملگی است تا با اطمینان خاطر این چالش را مدیریت کنند.
فهرست عناوین
هموروئید یا بواسیر در بارداری چیست؟
بواسیر رگ هایی در انتهای مقعد است وقتی این رگ ها ملتهب و متورم شوند تبدیل به بیماری هموروئید می شود، هموروئید در بارداری همانند اسهال و یبوست در بارداری شایع میباشد به خصوص در دوره ی سوم بارداری که جنین بزرگ تر میشود و به رگ های مقعد فشار میآورد.
گروه درمان خصوصی vinmec ویتنام در مورد هموروئید در بارداری چنین بیان می کند:
به طور کلی، زنان باردار مبتلا به بواسیر میتوانند به طور طبیعی زایمان کنند . در مواردی که بواسیر بیش از حد متورم شده و باعث درد و عدم اجابت مزاج میشود، جراحی مورد نیاز است.
آیا بواسیر در بارداری خطرناک است
بواسیر در بارداری خطرناکه؟ به طور کلی، بواسیر در حاملگی یک عارضه شایع و معمولا بیخطر است و تهدیدی جدی برای سلامت مادر یا جنین محسوب نمیشود. این مشکل بیشتر به عنوان یک عارضه جانبی ناراحتکننده اما قابل مدیریت در نظر گرفته میشود که به دلیل تغییرات فیزیولوژیک بدن مانند افزایش فشار رحم و تغییرات هورمونی رخ میدهد. علائم آن مانند درد، خارش و خونریزی خفیف اگرچه آزاردهنده هستند، اما معمولا پس از زایمان و با کاهش فشار، به تدریج بهبود مییابند و تاثیری بر روند زایمان یا سلامت نوزاد ندارند.
با این حال، در موارد نادر، بواسیر میتواند منجر به عوارضی شود که نیاز به توجه پزشکی دارد. به عنوان مثال، اگر یک لخته خون در داخل هموروئید خارجی ایجاد شود (بواسیر ترومبوزه)، میتواند باعث درد بسیار شدید و ناگهانی شود. همچنین، خونریزی شدید یا مداوم از ناحیه مقعد هرگز نباید نادیده گرفته شود، زیرا لازم است پزشک احتمال وجود مشکلات دیگر را رد کند. بنابراین، هرچند بواسیر به خودی خود خطرناک نیست، اما برای تشخیص صحیح و مدیریت علائم شدید، مشورت با پزشک ضروری است تا از بروز هرگونه عارضه جدی جلوگیری شود.
علائم بواسیر در بارداری
علائم بواسیر در بارداری بسته به نوع آن بروز پیدا کرده و کمی متفاوت است. دو نوع بواسیر داخلی و خارجی وجود دارد که علامت های متفاوتی دارند.
علائم هموروئيد در بارداری شامل این موارد است:
- مدفوع خونی
- سوزش در کانال مقعد
- تورم و برآمدگی پوستی در مقعد
- درد مقعدی
نوع داخلی هموروئید در حاملگی قابل مشاهده نیست و علائم بالا مربوط به هموروئید خارجی هستند. در بواسیر داخلی ممکن است هنگام دفع دچار پارگی شود که در این صورت علائمی همچون درد و خونریزی نمود می یابد.
علت بیرون زدگی مقعدی در بارداری
یکی از مهم ترین علت بیرون زدگی مقعدی در بارداری یبوست است. زنان در دوران بارداری به سبب نشستن طولانی مدت، تغییرات هورمونی یا مصرف داروهای حاوی آهن ، به میزان بیشتری در معرض ابتلا به یبوست قرار دارند. برخی از علت های ابتلا به هموروئید در بارداری شامل این موارد هستند :
- افزایش حجم خون که سبب حجیم شدن عروق و رگ ها می شود.
- فشار بر رگ های نزدیک به مقعد وارد میشود که باعث رشد جنین در رحم میشود.
- تغییرات هورمونی
- زیاد شدن هورمون پروژسترون
- اضافه وزن و چاقی
- بالا رفتن فشار خون
پیشگیری از بواسیر در بارداری
با رعایت یک سری نکات خاص میتوانید اقدام به پیشگیری از هموروئید در بارداری پرداخت و از عوارض و درد این عارضه در امان بمانید. همانطور که میدانید بارداری دوران سختی است ابتلا به بواسیر باعث سخت تر شدن این دوره خواهد شد. نکات پیشگیری از بواسیر در بارداری شامل این موارد است :
- اجتناب از زور زدن در هنگام اجابت مزاج
- عدم بلند کردن جسم سنگین
- خودداری از نشستن یا ایستادن طولانی مدت
- رژیم غذایی فیبر دار
- پیشگیری از یبوست و اسهال
- مصرف مایعات به اندازه کافی
- دریافت آهن از مواد غذایی نه از مکمل ها
- انجام روزانه ورزش کگل
درمان بواسیر در بارداری
جهت درمان بواسیر در بارداری روش های خانگی و اصلاح سبک زندگی میتوانند تاثیرگذار به حساب آید اما درمان کامل و قطعی آن نیست. بهتر است که وجود این بیماری را نادیده نگیرید چرا که با گذشت زمان مشکلات جدی تری به سبب آن نمود پیدا کنند. در دوران بارداری به جهت حفظ سلامت خود و جنین حتما پیش از مصرف یا استعمال هر گونه دارو باید با دکتر هموروئید مشورت نمایید.
درمان خانگی بواسیر در بارداری
برای درمان خانگی بواسیر در بارداری می توانید از روش های مختلفی استفاده کنید. اما به خاطر داشته باشید که این روش ها کامل نیستند و بهتر است با پزشک در این خصوص مشورت نمایید. زیرا در صورتی که این بیماری به صورت کامل درمان نشود مزمن می شود و درمان آن سخت می شود. اما در مورد درمان خانگی هموروئید در بارداری می توانید از این روش ها استفاده کنید:
- در وان یا تشت آب گرم روزی چند مرتبه بنشینید. (حمام سیتز)
- بر روی ناحیه ی مورد نظر روزی چند بار کمپرس یخ قرار دهید.
- ناحیه را تمیز و خشک نگه دارید.
- برای مدت طولانی ننشینید و سر پا نایستید.
- مقدار زیادی آب و دیگر مایعات بنوشید.
- رژیم مناسب و سرشار از فیبر داشته باشید.
- زمان رفتن به دستشویی و دفع مدفوع را به تاخیر نندازید.
- تمرینات کگل که برای تقویت عضلات لگن هستند را انجام دهید.
- استفاده از دستمال مرطوب بدون الکل یا دستمال کودکان بعد از هربار دفع مدفوع.
- زمان خوابیدن ، تلوزیون دیدن و… به پهلو بخوابید تا فشار را از روی رگ های مقعد بردارید.
- بعد از استحمام یا دفع مدفوع، ناحیه را پاک کنید ، رطوبت بیش از حد می تواند باعث تحریک شود.
- بیشتر از حد توصیه شده افزایش وزن نداشته باشید زیرا با افزایش وزن فشار بیشتری به مقعد وارد خواهد شد.
جراحی بواسیر در بارداری
جراحی بواسیر در بارداری با دو شیوه سنتی و لیزر قابل اجرا است. در فرایند جراحی این بیماری به روش سنتی ، با چاقوی مخصوص جراحی و کوتر بواسیر برداشته می شود. ممکن است بیمار درد و خونریزی زیادی را تجربه کند و نیاز به یک دوه استراحت داشته باشد. پیشنهاد ما به شما جهت جراحی هموروئید در بارداری لیزر هموروئید است.
در جراحی این بیماری با روش لیزر درمانی از پرتوهای لیزر برای برداشتن بواسیر استفاده میشود. در این روش هیچگونه خونریزی اتفاق نخواهد افتاد و بیمار درد نخواهد داشت. بعد از درمان نیازی به پانسمان شدن محل درمان وجود ندارد. دیگر نیازی به تعویض روزانه پانسمان نیست و نیازی نیست بیمار یک دوره نقاهت را بگذراند و میتواند از فردای عمل به زندگی و کار طبیعی خود بازگردد.
نتیجه گیری
در نهایت، کلید اصلی مدیریت هموروئید در بارداری، پیشگیری و اصلاح سبک زندگی است. اقداماتی ساده مانند پیروی از یک رژیم غذایی سرشار از فیبر، نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از یبوست، و انجام ورزشهای منظم مانند کگل برای تقویت عضلات لگن، نقش بسزایی در کاهش فشار بر رگهای مقعد و جلوگیری از بروز یا تشدید هموروئید دارد. همچنین، پرهیز از نشستن یا ایستادنهای طولانیمدت و خوابیدن به پهلو میتواند به کاهش علائم کمک شایانی کند.
اگرچه درمانهای خانگی مانند حمام سیتز (نشستن در آب گرم) و استفاده از کمپرس سرد میتوانند تسکیندهنده باشند، اما هرگز نباید اهمیت مشورت با پزشک را نادیده گرفت، به خصوص در دوران حساس بارداری. در موارد شدید که به درمانهای خانگی پاسخ نمیدهند، روشهای پیشرفتهتری مانند جراحی با لیزر وجود دارد که به دلیل درد و خونریزی کمتر و دوره نقاهت کوتاه، گزینهای ایمن و مؤثر برای مادران باردار محسوب میشود تا این چالش را با کمترین عوارض پشت سر بگذارند.
سوالات متداول
چرا بواسیر در دوران بارداری شایع است؟
افزایش فشار رحم بر وریدهای لگن، تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون در بدن، همگی باعث گشاد شدن و تورم رگهای ناحیه مقعد میشوند.
آیا درمانهای خانگی بواسیر در بارداری بیخطر هستند؟
بله، روشهایی مانند نشستن در آب گرم و استفاده از کمپرس سرد کاملا بیخطر هستند، اما برای مصرف هرگونه پماد یا داروی موضعی حتما با پزشک خود مشورت کنید.
بهترین راه برای پیشگیری از هموروئید در بارداری چیست؟
با مصرف بالای فیبر و مایعات از یبوست جلوگیری کنید، از نشستنهای طولانیمدت بپرهیزید و ورزشهای کگل را برای تقویت عضلات لگن به طور منظم انجام دهید.
آیا جراحی بواسیر در دوران بارداری انجام میشود؟
جراحی معمولا به بعد از زایمان موکول میشود، اما در موارد بسیار شدید و دردناک، لیزر درمانی به عنوان یک روش کمتهاجمی و ایمن میتواند گزینه مناسبی باشد.